Thời điểm thu hoạch trà vụ xuân tốt nhất?

Như nhiều loài thực vật thì mùa xuân luôn là mùa thích hợp nhất cho cây trà. Khi so sánh với các loại cây khác thì có lẽ ít có loại cây nào có sức ảnh hưởng mạnh mẽ lên văn hoá như cây trà. Thế nên đối với cây trà thì mùa không chỉ đơn giản là xuân, ha, thu hay đông. Mà mỗi thời điểm thu hái đều được tính toán kỹ lượng để đạt được sự tối ưu trong hương vị của trà thành phẩm. Bài viết sau sẽ phân tích từng mùa trà, và lý giải tại sao có một số loại danh trà lại thu hái vào những thời điểm nhất định.

24 tiết khí của 1 năm theo quan niệm người phương Đông

Do rất nhiều người làm trà ở Trung Quốc lẫn Việt Nam vẫn sử dụng lịch âm trong việc canh tác, thế nên bài viết này sẽ sử dụng cả lịch âm lẫn lịch dương để người đọc hiểu rõ hơn vể các chọn ngày của người làm trà.

Đối với người phương Tây thì một năm chỉ có 12 tháng, và việc phân chia này hiện đang là chuẩn chung của quốc tế. Thế nhưng theo văn hoá phương Đông thì một năm có 24 tiết khí, mỗi tiết khí kéo dài trong 15 ngày, và mỗi một mùa thì có 6 tiết khí khác nhau. Đối với mùa xuân thì 6 tiết khí bao gồm (ngày dương lịch phía bên phải):

  • Lập Xuân (bắt đầu mùa xuân) : ngày 4-5 tháng Hai
  • Vũ Thuỷ (mưa ẩm): ngày 18-19 tháng Hai
  • Kinh Trập (sâu nở): ngày 5-6 tháng Ba
  • Xuân Phân (giữa xuân): ngày 20-21 tháng Ba
  • Thanh Minh (trời trong sáng): ngày 4-5 tháng Tư
  • Cốc Vũ (mưa rào): ngày 20-21 tháng Tư

 

 

Thời điểm thu hoạch vụ trà xuân theo tiết khí

Trà xuân thường được thu hoạch trong 3 tiết khí của mùa xuân, đó là: Xuân Phân, Thanh Minh và Cốc Vũ. Đối với nhiều người làm trà thì từ tiết Kinh Trập cho đến trước Cốc Vũ được xem là thời điểm tốt nhất cho trà xuân. Trước khoảng thời gian này thì quá lạnh, còn sau thì mưa nhiều nên trà sẽ không còn ngon nữa. Đối với người Trung Quốc thì trà xuân đuợc phân chia như sau: Xã Tiền, Minh Tiền và Vũ Tiền.

  • Xã Tiền là loại trà được thu hoạch sớm nhất của vụ xuân. Loại trà này được thu hoạch khi bắt đầu Kinh Trập (từ ngày 5 hay 6 tháng Ba) cho đến Xuân Phân (trước ngày 20 hay 21 tháng Ba). Thời điểm thu hoạch trà loại trà Xã Tiền diễn ra trước ngày tế lễ thần đất vào mùa xuân (Xuân Xã), thế nên loại trà này mới gọi là Xã (thần đất) Tiền (trước). Trà Xã Tiền khá hiếm gặp vì giai đoạn này các búp trà chưa thật sự phát triển mạnh và đủ lớn. Ngoài ra thì người làm trà cũng muốn đợi đến Minh Tiền để trà đạt đủ điều kiện tự nhiên cho việc phát triển đầy đủ hương vị cần thiết của lá trà.
  • Minh Tiền là loại trà đuợc thu hoạch vào giai đoạn Xuân Phân (từ ngày 20 hay 21 tháng Ba) và trước Thanh Minh (trước ngày 4 hay 5 tháng Tư). Vì thế loại trà này mới có tên là Minh Tiền hay trước tiết Thanh Minh. Minh Tiền có thể nói là thời điểm đẹp nhất của mùa xuân khi thời tiết bắt đầu hơi ấm, độ ẩm cao và ổn định, nắng ít và mưa rất nhẹ. Những búp trà non đầu tiên của vụ mùa bắt đầu nảy nở. Thế nên thời gian này là thời điểm lý tưởng nhất để mọi thành phần hóa học cần thiết cho hương vị của trà đuợc hình thành. Thường thì người làm trà sẽ bỏ qua Xã Tiền mà bắt đầu với Minh Tiền. Lúc này cây trà đã trải qua một quãng thời gian ‘nghỉ’ rất dài nên chất dinh dưỡng dồi dào, công với điều kiện tự nhiên lý tưởng nên lá trà có hương vị tốt nhất có thể. Trà Minh Tiền vì thế cũng được biết đến và ưa chuộng nhiều nhất.
  • Vũ Tiền là loại trà đuợc thu hoạch vào giai đoạn Thanh Minh (từ ngày 4 hay 5 tháng Tư ) cho đến trước Cốc Vũ (trước ngày 20 hay 21 tháng 4). Vũ Tiền có nghĩa là trước mùa mưa, thế nên loại trà này hay đuợc thu hoạch trước 20 hay 21 tháng Tư trước khi những cơn mưa lớn đầu mùa Hạ bắt đầu xuất hiện. Lá trà Vũ Tiền thường có cánh trà lớn hơn nhiều số với trà Minh Tiền. vì vào thời điểm thu hoạch loại trà này thì thời tiết đã ấm áp và mưa ổn định. Thế nên lá trà cũng phát triển nhanh và kích thước lớn hơn. Trà Vũ Tiền cũng thường có hương vị đậm đà và dai nước hơn so với Minh Tiền.

 

Trà ô long Alishan (A Lý Sơn) | Trà ô long Đài Loan cao cấp - Trà ô Long

 

Thu hoạch vào các tiết khí khác nhau thì kích thước và độ xanh của các búp trà cũng sẽ khác nhau. Tuy nhiên thì lịch thu hoạch đã nêu chỉ mang tính ước lượng tương đối mà người làm trà sử dụng. Thời điểm thu hoạch còn phụ thuộc rất nhiều vào vi khí hậu và điệu kiện tự nhiên riêng biệt của từng vùng trà. Như vùng trà Thái Nguyên của Việt Nam mang đặc tính của vùng trung du, đồng thời lại ở về phía Nam so với các vùng trà của Trung Quốc nên thời điểm thu hoạch trà xuân ở Thái Nguyên sẽ có khác biệt đôi chút.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

viVietnamese